Ik ben Sandra De Brauwer. Op een bepaald moment besloot ik een opleiding taarten bakken te volgen. Niet uit plots ontluikende passie voor biscuit of botercrème, maar uit pure zelfbescherming. Want wanneer je lang genoeg kijkt naar hoe een onbetrouwbare overheid haar zaken “afhandelt”, krijg je nood aan iets dat degelijk, normaal en logisch rijst, waarbij de stukken eerlijk verdeeld wordt en wel smaakt naar wat erin zit. Zorgzaam gebakken om iedereen te bekoren.
Bloem liegt niet. Suiker houdt zich aan de verhoudingen. En als een taart mislukt, dan is dat omdat jij een fout maakte — niet omdat iemand in een achterkamer de oven alvast had voorverwarmd voor een select gezelschap. Maar zie, hoe meer ik leerde over glazuur en ganache, hoe meer ik besefte dat sommige banketten in dit land al lang gebakken worden. Alleen staan ze niet in kookboeken. Ze heten “aanbesteding”, “schikking” of “administratieve afhandeling”. De ingrediënten zijn publiek geld, besloten overleg en een vleugje juridische poedersuiker.
En zo ontstond dit recept. Geen klassiek dessert, maar een overheidsbanket. Geen patisserie, maar politieke gastronomie. Wat volgt is geen kookles. Het is een bakrecept voor wie wil begrijpen hoe 700 miljoen euro kan rijzen, verdeeld worden en uiteindelijk als kruimels terug op het bord van de belastingbetaler belanden.
Smakelijk.
Recept van de week: De 700-miljoenentaart
Welkom in de Belgische grootkeuken, waar men met liefde, zorg en een stevige federale dotatie een klassieke Krantenconcessietaart 2023-2027 bakt. Een luchtige biscuit van 700 miljoen euro belastinggeld, royaal overgoten met 175 miljoen euro per jaar aan federale room, bediend en smakelijk afgerond in het sterrenrestaurant Antwerpse sterrenrestaurant ’t Zilte, betaald door de belastingbetaler en afgetrokken als fiscale beroepskost.
Ingrediënten (voor 4 taartensmullers)
- 1 flinke portie aanbesteding
- 700 miljoen euro publieke middelen
- Een snuifje onderlinge afstemming
- 4 hongerige spelers:
- DPG Media
- Mediahuis
- Bpost
- PPP
- Als kers op de taart: de belastingbetaler
Bereidingswijze
1. Voorverwarmen op overlegstand. Neem een aanbesteding voor de distributie van kranten en tijdschriften. Concurrentie kan zwaar op de maag liggen, dus laat één kandidaat (PPP) zich terugtrekken. Zo blijft Bpost als enige in de oven staan.
2. Verdelen in besloten sfeer. Meng alles subtiel, liefst tijdens een culinair overleg — zeg maar in een Antwerps sterrenrestaurant. Niet voor de show, maar voor de smaak. De vrije markt? Die mag even rusten.
3. Gunning glaceren. Zorg dat vooraf netjes vastligt wie de slagroom krijgt en wie de biscuit. Transparantie is optioneel. Spanning overbodig. De winnaar is bekend nog voor de taart uit de oven komt.
4. Afkoelen met een schikking. Wanneer de Belgische Mededingingsautoriteit aanbelt, geef dan “bepaalde feiten” toe. Dat werkt als poedersuiker: het verzacht de smaak van de boete. Het Brussels Parket wilt niet aanbellen. Glaceren die taart en uit de koelkast afvoerend.
Resultaat:
- 3,8 miljoen euro voor DPG Media
- 7,8 miljoen euro voor Mediahuis
- Bpost niets
Netjes 60% en 50% lager dan oorspronkelijk voorzien. Want wie bekent, krijgt korting en wordt niet beboet, van vervolgen geen sprake. Een stukje taart teruggeven volstaat.
5. Strafrechtelijke hitte vermijden. Het Brusselse parket seponeert het dossier. Geen openbare rechtszaak, geen kruisverhoren, geen culinaire show. Gewoon administratief afwerken. Democratie in soft focus.
6. Primeur als versiering. Voor het eerst vervolgt de Mededingingsautoriteit twee ex-managers van Bpost persoonlijk. Ook zij krijgen korting wegens schikking. Dertien anderen worden niet vervolgd. De heet vooruitgang wanneer men voorzichtig begint.
Historische toets
Het is overigens niet de eerste keer dat Bpost aan de taart zit. In 2012 kreeg het bedrijf een boete van ruim 37 miljoen euro wegens misbruik van machtspositie. Het hof van beroep draaide dat later terug. In België rijst soms de taart twee keer.
Boetes vloeien naar de federale overheid. Het land vaart er zogezegd wel bij. Strafrechtelijke verzwaring wegens herhaling? Dat zou de oven te heet maken.
De kunst van het serveren
De berichtgeving was een meesterwerk van culinaire bescheidenheid. De eigen kranten van DPG Media en Mediahuis brachten het nieuws in een paar luttige woorden — technisch gezien. Korte stukjes, diep in de krant verstopt. Geen trompetgeschal, hoogstens een servetje. Enkel De Tijd, geen lid van de DPG Media, schreef meer woorden.
Wie echt wilde weten hoe het recept in elkaar zat, moest bij Apache zijn en ook de De Tijd. Ironisch genoeg moet een onafhankelijk medium uitleggen hoe de grootste mediagroepen hun eigen dessert hebben bereid.
De kers op de taart
En dan, helemaal bovenaan, blinkend rood en onvervangbaar: de belastingbetaler. Die betaalt de ingrediënten. Die betaalt de oven. Die betaalt de room. Die betaalt zelfs het gelag de korting op de boete. 700 miljoen euro publieke middelen. Een paar miljoen terug als symbolische kruimels, 11,9 mio euro; Een discreet persbericht als servet.
De moraal van het recept?
In België is de burger geen slachtoffer. Hij is de vaste sponsor van het banket. En wanneer bestuurders ook politici zijn, maar niemand precies weet wat er in achterkamertjes wordt gemixt, dan heet dat geen schandaal. Dan heet dat staatskeuken.