Deze gastbijdrage komt van een externe auteur en weerspiegelt niet noodzakelijk de standpunten van de redactie of van Voor U.
Marleen Nys is orthomoleculair voedingsdeskundige met specialisatie in nutritionele biochemie HEOS. Ze behaalde een master kPNI-klinische Psycho-Neuro-Immuno-endocrino-sociologie. Als wetenschapsjournaliste schrijft ze over medische, nutritionele, fyto- en ecologische thema’s op haar blog Science for Nature & Health.
Overdaad schaadt, en al geldt dat niet enkel voor alcohol, op elke reclame voor alcoholhoudende producten staat dat sinds jaren zo vermeld. Toch wil de federale overheid meer: als het ontwerp-KB over alcoholreclame goedgekeurd wordt, dan luidt in de toekomst de verplichte vermelding “Alcohol schaadt de gezondheid”. Zonder onderscheid, voor iedereen.
Alcoholisme en verslaving zijn ernstige ziekten, meestal geworteld in psychische en jeugdproblemen, eenzaamheid, gebrek aan verbinding met vrienden en familie… En deze mensen moeten geholpen worden. Maar, is het verantwoord daarvoor een ganse bevolking te straffen? Misdaad is een nog groter probleem, maar als preventie sluit je toch niet de ganse bevolking op in de gevangenis?
Wat is nu echt ongezond?
Een glas wijn bij een gezonde maaltijd, of fastfood met frisdrank? Denk aan de bekende gezondheidsparadox van Mediterrane voeding: gezonde verse voeding mét wijn, die mensen veel langer actief en gezond houdt dan een Westers eetpatroon, zelfs zonder alcohol.
En wat met de Blue Zones waar centenarians tot op hoge leeftijd actief en gezond blijven op verse voeding mét wijn?
Zijn fris- en energiedranken gezonder dan een pintje of een glas wijn? De jeugd (en ouderen) gaan dood aan junkfood en frisdrank, maar een glas wijn of een pintje moeten gedemoniseerd worden? Onze eigen ambachtelijke cultuur, gelauwerd door Unesco?
Wat zou het label: “Schaadt de gezondheid” echt moeten dragen? De traditionele, ambachtelijke bier- en wijnproducten uit onze streken, ons cultureel erfgoed, erkend door Unesco, of de producten van de groot-agro- food- en farma-industrieën, waar het grote geld en de macht zit? Een greep uit hun selectie:
– Frisdrank en energiedrankjes, zowel met suiker als synthetische zoetmiddelen.
– Fast- en junkfood, alle ultrabewerkte producten die wij kritiekloos onder de noemer ‘voeding’ plaatsen. Inbegrepen de overdaad aan suiker en geraffineerde koolhydraten (graanproducten!).
Beide vorige liggen mee aan de basis van de epidemie van obesitas, diabetes, enz…
– Geraffineerde Omega-6 oliën en margarines: oorzaak van laaggradige ontsteking en beschavings/ouderdomsziekten…
– Pesticiden, ftalaten, bisfenol, plastics, petroleumproducten… op, in en rond ons voedsel, in ons milieu en in cosmetica. Ze zijn niet enkel toxisch, het zijn tevens hormoonverstoorders, oorzaak van vruchtbaarheidsproblemen én kanker.
– Chemische farmaproducten, gepromoot als ‘geneesmiddelen’ maar de derde grootste doodsoorzaak, zelfs volgens de EU. Onder andere NSAID (ontstekingsremmers), statines, maagzuurremmers, antidepressiva, vermageringsspuiten, enz…
De echte oorzaken van onze zieke westerse volksgezondheid
Je valt er niet direct dood van. Je wordt er alleen doodziek van tot je eraan sterft. Dit nadat je veel geld doorgesluisd hebt naar de groot-agro- food- en farma-industriën. Dit in plaats van onze eigen brouwers, wijnbouwers en boeren, én werkgelegenheid te steunen. In plaats van te genieten van hun ambachtelijke producten.
Andere landen beschermen hun lokale ambachtelijke producten met verve. Een voorbeeld daarvan zijn de kazen en wijn in Frankrijk. De overdreven regeldrang van onze overheid doet het omgekeerde.
Alcohol is zeker schadelijk zolang de hersenen nog niet volgroeid zijn (+/-25 jaar). De jeugd moet dus tegen alcohol beschermd worden. Maar of fris- en energiedranken met fast- en junkfood gezonder zijn voor hen? Zeer twijfelachtig. Er zijn duidelijk meerdere maten en gewichten.
Bronvermeldingen
Antigifcentrum (2026). Antigifcentrum kreeg 64 775 oproepen in 2025. Url: https://www.antigifcentrum.be/antigifcentrum-kreeg-64-775-oproepen-in-2025/
Balić, A. e.a. (2020). Omega-3 Versus Omega-6 Polyunsaturated Fatty Acids in the Prevention and Treatment of Inflammatory Skin Diseases. Int J Mol Sci. 2020; 21(3):741.
Bemelmans, M. e.a. (2018). Gebruik en risico s van energiedranken bij kinderen en jongeren. RIVM. Url: https://www.rivm.nl › bibliotheek › rapporten › 2018-0071.pdf
Europese Commissie (2025). Geneesmiddelen zijn doodsoorzaak nummer 3. Url: https://speech-repository.webcloud.ec.europa.eu/speech/geneesmiddelen-zijn-doodsoorzaak-nummer-3
Gummin, D. e.a. (2018). Annual Report of the American Association of Poison Control Centers’ National Poison Data System (NPDS): 36th Annual Report. Clin Tox 2019; 557(12). Url: https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/15563650.2019.1677022
Kras, J. (2024). Zo slecht is ultrabewerkt voedsel: het vergroot de kans op meer dan dertig ziektes. Scientias NL. Url : https://scientias.nl/zo-slecht-is-ultrabewerkt-voedsel-het-vergroot-de-kans-op-meer-dan-dertig-ziektes/
Lara-Castor, L. e.a. (2025). Burdens of type 2 diabetes and cardiovascular disease attributable to sugar-sweetened beverages in 184 countries. Nat Med. 2025; 31(2):552-564.
Lane M. M. e.a. (2024). Ultra-processed food exposure and adverse health outcomes: umbrella review of epidemiological meta-analyses. BMJ 2024; 384:e077310
Michael C et al. 2024 Annual Report of the National Poison Data System® (NPDS) from America’s Poison Centers®: 42nd Annual Report, Clinical Toxicology, 2025; 63:12, 1029-1280. https://www.poison.org/poison-statistics-national
Marleen Nys